WebAudit Blog

Co drugi dziennikarz nie potrafi skopiować obrazka z Wikipedii

Robert Drózd — Thu, 30 Oct 2014 11:02:32 +0000

W każdej bajce jest nuta prawdy – jeśli ASZdziennik szydzi, że już co drugi polski student nie potrafi skopiować tekstu z Wikipedii – to ma prawie rację. Połowa dziennikarzy i pracowników portali internetowych nie potrafi wykorzystać zdjęć umieszczonych w Wikipedii.

O co chodzi: wszystkie treści umieszczone w polskiej wersji największej encyklopedii świata, a także ilustracje z bazy Wikimedia Commons są na wolnej licencji. Co z tym idzie – może je wykorzystać każdy i w każdym celu, również komercyjnie, bez pytania kogokolwiek o zgodę. Warunkiem jest tylko spełnienie warunków licencji czyli… odpowiednie podpisanie obrazka. Trzeba podać informacje o źródle, autorach i licencji.

Co jakiś czas wrzucam do Wikipedii zdjęcia zrobione przy różnych okazjach. I też co jakiś czas natrafiam na nie w różnych serwisach. Niestety dziennikarze czy też media workerzy z tych portali zdjęcia sobie biorą, ale podpisują je nieprawidłowo.

Przykłady?

Oto moje zdjęcie Piotra Małachowskiego użyte w oficjalnym serwisie miasta Wrocławia.

Nie, „Robert Drózd, Wikimedia” to nie jest dobry podpis – bo nie wskazuje na jakich warunkach zostało opublikowane to zdjęcie. Poza tym ja nie jestem żadna Wikimedia.

Tutaj Portal Kujawski i zdjęcie podpisane wyłącznie moim nazwiskiem.

Ktoś może powiedzieć – dobre i to, bo mogli ukraść bez jakiegokolwiek podpisu, wtedy bym go nawet nie znalazł.

W ogóle – podpisanie zdjęcia wynika wprost z osobistych praw autorskich, bo podpisane są przecież nawet zdjęcia agencyjne, których autorzy wzięli za to wynagrodzenie. Doceniam dobre chęci, ale to nie wystarczy.

Jak poprawnie opisać zdjęcie?

W bardzo dobry sposób zrobił to np. portal Histmag.org:

A zatem – nazwisko (lub nick) autora i link do strony użytkownika w Wikimedia Commons oraz pełna nazwa licencji.

Trzeba przyznać pracownikom polskich portali, że opisywanie zdjęć nie jest oczywiste – na stronach Wikipedii pod zdjęciem znajduje się opis licencji, ale on jest dosyć ciężki do zrozumienia.

Całe szczęście jeśli klikniemy w pełną wersję zdjęcia, klikniemy „Więcej szczegółów” i przejdziemy do jego strony na Wikimedia Commons – możemy kliknąć w link „Wykorzystaj ten plik” na górze – wyświetli się gotowiec do użycia w opisie – „sposób oznaczenia pliku”. Można go trochę skrócić, ale to dobry punkt wyjścia. Tu przykład dla wspomnianego wcześniej pomnika kościuszkowców.

Autorzy blogów mają jeszcze prościej – gotowy kod z obrazkiem do przeklejenia.

Pisałem już kiedyś o tym w artykule: O wykorzystywaniu obrazków z projektów Wikimedia.

I jeszcze – dlaczego o tym piszę?

Zdjęcia z Wikipedii i Wikimedia Commons można wykorzystać bez opłat. Ale bezpłatnie nie oznacza, że bez zobowiązań. Wszystkie treści, które publikujemy w Wikipedii dostępne są na licencji Creative Commons i warunki tej licencji trzeba spełnić.

Mądrą rzecz napisał kiedyś jeden z Wikipedystów na naszej liście dyskusyjnej:

Niestety na fali dyskusji o ACTA w Polsce utrwala się taka czarno-biała wizja świata, że albo każdy może skopiować od każdego wszystko bez żadnych warunków, albo należy wszystko ogrodzić systemem złożonym z abonamentów, płatnych serwisów, a w razie potrzeby inwigilacji i kar. Tymczasem system Creative Commons tworzy bardzo wartościowy model pośredni i warto go promować, także poprzez działania wikipedystów.

Wikipedyści powoli mają dość. Nie chcemy być traktowani jako darmowi dostarczyciele contentu. Wymagamy bardzo niewiele. Tylko wspomnienia o autorze i licencji. To nic, że mało kto kliknie w opis zdjęcia, czy w przypadku kopiowania tekstów zajrzy do zakładki „autorzy”, dla większości czytelników i tak pozostajemy anonimowi.

Na stronach pomocy Wikipedii jest artykuł o kopiowaniu treści poza Wikipedię. Warto go przeczytać, jeśli kiedykolwiek będziecie chcieli je wykorzystać.

Podobne artykuły:

Kilka wrażeń z Google Analytics User Conference 2014 i nowy certyfikat

Robert Drózd — Mon, 06 Oct 2014 19:39:48 +0000

Rok temu wybrałem się na GA Summit, z którego byłem całkiem zadowolony, czego dowodem było sporo notatek. W tym roku druga edycja konferencji nosiła nazwę Google Analytics User Conference. Kilka moich uwag.

W 2014 bilet był droższy (mimo zniżki dla zeszłorocznych uczestników), a prezentacji mniej, zaledwie sześć. Do tego odniosłem wrażenie pewnego deja vu. Rok temu bardzo mocnym tematem była kwestia atrybucji – i on pojawił się też w tym roku. Rok temu była prezentacja o błędach w implementacji Analytics – w tym podobnie (choć fakt, że było bardzo ciekawie). Rok temu mieliśmy przykład z importowaniem danych pogodowych do Analytics – i w tym również. Dodatkowo podczas pierwszego wystąpienia odnosiłem wrażenie, że siedzę na prezentacji handlowej Google. Buzzwordy i zero konkretów.

Poziom zaawansowania był dość nierówny – właściwie to pierwsze prezentacje wymagały wiedzy którą można było zdobyć w późniejszych (o ile ktoś jej nie miał), jedna osoba mówi o modelowaniu atrybucji, a następna zaczyna od wyjaśniania czym jest atrybucja. Dziwił mnie też trochę brak tematyki Google Tag Managera (poza jednym wystąpieniem).

Dlatego chyba zastanowię się nad wybraniem tam w przyszłym roku. Traktuję tę konferencję jako aktualizację tej wiedzy o GA, której sam nie używam, bo nie zajmuję się na co dzień np. zaawansowaną atrybucją. Ale chyba lepiej posiedzieć cały dzień przy anglojęzycznych blogach i sobie też to zaktualizować.

Choć nie ma co ukrywać, że GAUC 2014 była dla mnie okazją, aby zmotywować się do paru zmian w swoich serwisach. Najważniejszą zmianą ostatniego roku jest chyba to, że Universal Analytics wyszło już z fazy beta i przełączane są na to wszystkie profile. Mamy też coraz więcej możliwości analizowania działań w wymiarze użytkowników, a nie tylko wizyt, które od niedawna są już sesjami.

Przy okazji – Google zmieniło zasady zdawania egzaminu na certyfikat z Google Analytics. Egzamin nie jest (wreszcie) już płatny i można do niego podejść przez swój profil w Google Partners. Zmienił się też sam egzamin – 70 pytań w 90 minut, nie można cofać się między pytaniami, wymagana jest mocna znajomość anglojęzycznej terminologii, bo ze 20 pytań dotyczyło właściwie definicji. Nie do końca mi się to podoba – było parę przypadków, gdy odpowiedzi wprost cytowały definicję – a jeśli się jej nie znało, to człowiek zastanawiał się o co chodzi. No właśnie, przecież to nie prawo cywilne, tu trzeba myśleć…

Jeśli ktoś pamięta, jeszcze w 2009 roku chwaliłem się jednym z pierwszych zdanych egzaminów w Polsce. Od tego czasu certyfikatu nie odnawiałem, i tak żaden z klientów o to nie pytał. :-) Teraz skoro egzamin jest bezpłatny, podszedłem do niego jakoś z marszu i wynik słabszy (91%) ale też mnie zadowala.

Forma certyfikatu jest trochę śmieszna, bo jest to po prostu… strona z informacją, jak wyżej. Można jednak też podać link do publicznego profilu Google Partners, a tam certyfikat jest podlinkowany. Jeśli więc ktokolwiek chce dla Ciebie pracować i mówi że zna się na Analytics, nie ma powodu, aby nie oczekiwać od niego tego certyfikatu. Tylko uwaga – na potwierdzenie trzeba poczekać do 48 godzin od egzaminu.

Podobne artykuły:

O słowie eksperta i akceptacji niewiedzy

Robert Drózd — Tue, 24 Jun 2014 08:03:57 +0000

Każdy specjalista w swojej dziedzinie musi być też dobrym politykiem. Musi umieć zakomunikować swoje zdanie na dowolny temat w sposób przekonywujący i świadczący o autorytecie, choćby i nie miał na ten temat albo zdania, albo pojęcia. Jest to tak naprawdę niezależne od branży – choć tym popularniejsze, im trudniej taką wypowiedź zweryfikować.

W „Psychologii inwestowania” Martin Pring pisze o tym, jak to wygląda w finansach:

W codziennej prasie finansowej i elektronicznych środkach przekazu roi się od specjalistów, którzy w każdej chwili gotowi są wydać opinię na temat każdego rynku i akcji, jakie omawiają. Sally z „Financial Daily” dzwoni do Harry’ego, analityka rynków towarowych, i pyta o jego opinię, na przykład na temat kakao. Harry może nie mieć zdecydowanej opinii na temat rynku kakao, ale mimo to przedstawia swoje poglądy, ponieważ jest to dobra reklama dla niego i dla firmy. Ponieważ nie ma silnych argumentów na poparcie swojej opinii, jest bardzo prawdopodobne, że okaże się ona błędna. Będzie jednak podana jako „opinia eksperta”.

Nie umiemy się jako specjaliści przyznać do niewiedzy. Dlatego korzystając ze swojego doświadczenia próbujemy wypowiedzieć się w każdej sytuacji. Co gorsza – najczęściej nam to nieźle wychodzi.

Będąc przez wiele lat i projektantem i badaczem serwisów internetowych, wpadałem często w pułapkę „politykowania”. W praktyce oznaczało to, że potrafiłem uzasadnić w zasadzie każdą decyzję projektową, choćby i całkowicie sprzeczną z tym, co mówiłem tydzień wcześniej.

Co jest wyjściem? Ktoś powie – liczby, twarde dane – zamiast przekonywać, pokaż dowody. Ale to też nie jest do końca prawda. Jednym z najważniejszych zadań analityki jest wyjaśnianie trendów. Dlaczego wzrosło lub spadło? Dzięki szczegółowym raportom i segmentacji jesteśmy w stanie mierzyć wszystko bardzo szczegółowo. Ale przyczyny trendów często mogą pozostawać w sferze domysłów. Można by stworzyć model, w którym ileś czynników wpływa na ruch w naszym serwisie. Tyle, że tydzień później model będzie do wyrzucenia.

Pozostaje słowo eksperta. Któremu często się po prostu wierzy.

Specjaliści od giełdy (którzy często nigdy nie kupili dla siebie ani jednej akcji) wyjaśniają dlaczego kurs dzisiaj spadł, a ludzie odpowiedzialni za serwisy, tudzież ich analitycy (którzy samodzielnie nigdy nie zarobili na choć jednej reklamie Adsense) muszą wyjaśniać czemu w tym miesiącu było o 20 tysięcy unikalnych mniej. Lub złotych. Często najlepszą odpowiedzią jest „nie wiemy”, albo potraktowanie zmiany jako dość losowej. Tego jednak ani czytelnicy prasy, ani management nie zaakceptują.

Rozwiązaniem w tej sytuacji jest wyłącznie akceptacja własnej niewiedzy i niepewności z tego faktu wynikającej. A także eksperymenty polegające na tym, że nawet jeśli nie wiemy, robimy coś, żeby się dowiedzieć. Gracz giełdowy nie czeka na to aż będzie miał pewność, ale wrzuca pieniądze na rynek – a przed porażką w dłuższym okresie chronią go zasady zarządzania pieniędzmi. Jeśli straci 2% kapitału, nie stanie się nic strasznego, ale czegoś się nauczy. Gracz internetowy musi nauczyć się ryzykować jakiś procent kapitału czy ruchu i próbować czegoś nowego. Może straci i niczego dalej nie będzie wiedział. Może odkryje akurat żyłę złota.

Podobne artykuły:

„Dark patterns” według ZUS – czyli jak zdecydować o pozostaniu w OFE

Robert Drózd — Wed, 02 Apr 2014 07:45:14 +0000

Od wczoraj możemy zadeklarować, że część naszych składek będzie nadal przekazywana do Otwartych Funduszy Emerytalnych. Jeśli tego nie zrobimy, w całości trafią do ZUS.

Nie bardzo wierzę, że ta decyzja ma jakiekolwiek konsekwencje dla mojej oficjalnej emerytury, która i tak będzie mizerna. Ale w ramach protestu wobec takich praktyk naszego państwa zdecydowałem się złożyć deklarację o pozostaniu w OFE.

Można to zrobić drogą „tradycyjną”, wypełniając papierowy formularz.

Można też deklarację złożyć przez internet. Mam już dostęp do Platformy Usług Elektronicznych ZUS, który sobie wyrobiłem zakładając uprzednio tzw. profil zaufany. Loguję się zatem i co widzę.

Może jakiś link na głównej stronie? A figę. W panelu ubezpieczonego mamy tylko skróty do różnych informacji (m.in. o wpłaconych składkach) – co, trzeba przyznać, prezentowane jest dość sensownie. Nie ma linków do działań, które mogę podjąć.

Gdzie zatem mogę złożyć deklarację?

Oto instrukcja dla zainteresowanych: w celu złożenia deklaracji o pozostaniu w OFE znajdź w nawigacji platformy ZUS „katalog usług”, następnie przejdź do 84 pozycji na liście tychże usług.

Prawda, że łatwe?

Domyślnie lista jest stronicowana co 25 pozycji, dlatego „Oświadczenie członka OFE o przekazywaniu składki do OFE” znajdziemy dopiero na czwartej stronie katalogu.

Z punktu widzenia UX jest to typowa „Dark pattern”, wzorzec mający utrudnić korzystanie z jakiejś funkcji, z której nie chcemy aby użytkownik korzystał.

Oczywiście dyskryminacja członków OFE nie została zaplanowana przez projektantów platformy ZUS. Bo w tej samej sytuacji znaleźli się ludzie, którzy chcą złożyć inne dokumenty. Po prostu zabrakło organizacji tego, co możemy zrobić przy pomocy tej platformy i rozwiązania, w którym niektóre funkcje, np. te z których ludzie korzystają częściej – będą bardziej wyróżnione niż inne. Znalezienie usługi może ułatwić filtrowanie, nie ułatwia go wybór rodzaju – bo tam znajdziemy tylko usługi „systemowe” oraz „złożenia dokumentu”. Warto też zwrócić uwagę na często nazwy usług, które nic nam nie mówią. Np. „ZUS Z-10 Oświadczenie”. Nie, po kliknięciu w „szczegóły” nie uzyskamy wyjaśnienia, do czego jest dany formularz – znajdziemy tylko informacje o uprawnieniach i poziomie bezpieczeństwa.

Wniosek? Mamy rok 2014, a z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych możemy się już komunikować elektronicznie, co na pewno jest pozytywne. Przez interfejs przebija jednak urzędnicza mentalność, wedle której wciąż jesteśmy petentami wypełniającymi formularze. Tego nie zmieni żadna platforma.

Podobne artykuły:

Bezpłatne e-booki z PARP, m.in. o użyteczności

Robert Drózd — Tue, 25 Mar 2014 17:44:53 +0000

Donoszę, że ze stron PARP można ściągnąć kilkadziesiąt krótkich e-booków na temat biznesu elektronicznego. Raczej dla początkujących, ale każdy kiedyś zaczynał. :-)

Tematykę UX i użyteczności poruszają następujące książeczki:

Podstawy User Experience w projektowaniu stron WWW
Użyteczność w aplikacjach B2B
Projektowanie użytecznych produktów
Rola User Experience w prowadzeniu e-usług

Ponadto sporo rzeczy o startupach, e-usługach, e-commerce i marketingu.

Więcej o e-bookach z PARP oraz o ich jakości na Kindle napisałem na Świecie Czytników.

Podobne artykuły:

Ruszyły zapisy na UX Poland 2014 – tym razem po angielsku

Robert Drózd — Thu, 13 Mar 2014 10:09:36 +0000

Rok temu relacjonowałem tutaj UX Poland 2013, niewiele wpisów pojawiło się od tego czasu – a już mogę zapowiedzieć kolejną edycję.

Tym razem UX Poland odbędzie się w dniach 9-11 kwietnia 2014. Pierwszego dnia warsztaty, drugiego i trzeciego wystąpienia, których będzie łącznie aż 32.

Warsztaty poprowadzą wyłącznie specjaliści ze świata, m.in. Jeff Parks czy Kristina Mausser, z kolei wystąpienia konferencyjne będą z tego co widzę podzielone na ok. 60% – goście z zagranicy, 40% – przedstawiciele polskich firm. Taki podział oznacza też zmianę formuły. Poprzednia konferencja była prowadzona częściowo po polsku, częściowo po angielsku. Goście z zagranicy mieli do dyspozycji tłumaczenie symultaniczne. Tym razem cała konferencja będzie anglojęzyczna i to chyba dobry kierunek – szczególnie jeśli liczy się na odzew międzynarodowy. To dobre też dla polskich firm, które będą mogły się zaprezentować w oficjalnym języku całej branży.

Program jeszcze nie jest kompletny, ale widzę, że tym razem będzie sporo o strategii i zarządzaniu, bardzo fajnie że trafi się też temat dostępnościowy. Jak pisałem rok temu – to już nie jest poziom, w którym trzeba wychodzić od podstaw, liczę na podzielenie się doświadczeniami i konkretnymi przykładami, także na sporo praktyki.

Oznacza to, że na konferencję prawdopodobnie się wybiorę i znów przygotuję dla Was notatki. :-)

Podobne artykuły:

16 UX Book Club – Mikrointerakcje – już 23 stycznia

Robert Drózd — Tue, 21 Jan 2014 18:31:32 +0000

Wyobraź sobie, że jesteś dyrektorem wysokiego szczebla. Twoja korporacja zafundowała Ci nowy telefon i oto od wczoraj zamiast Blackberry używasz iPhone. I jako przedstawiciel sponsora wybierasz się dzisiaj do filharmonii. Telefon oczywiście wyciszasz. I jakże irytuje Cię, gdy podczas IX Symfonii Mahlera słyszysz, że ktoś tego nie zrobił. Przeraźliwe i coraz głośniejsze dźwięki. Czemu ten człowiek nie wyłączy telefonu?! Po dłuższej chwili stwierdzasz, że wszyscy patrzą na ciebie. Tak. To Twój telefon. W przypadku iPhone wyciszenie nie dotyczy alarmu.

Takim właśnie przykładem Dan Safer rozpoczyna swoją książkę „Microinteractions: Designing with Details”. Mikrointerakcje to zdarzenia, takie jak właśnie wyciszenie telefonu, które nigdy nie będą „pełnymi” funkcjami. A jednak to one mogą zadecydować o udanym doświadczeniu użytkownika. Błędy związane z mikrointerakcjami rzadko wychodzą w raportach z badań jako duże czy krytyczne. Zwykle dostaną jedną gwiazdkę i zostaną zakwalifikowane jako „kosmetyczne”. Ale trzeba je umieć zaprojektować i uwzględniać w całym procesie interakcji.

Książce Safera poświęcony będzie 16 UX Book Club w Warszawie, który odbędzie się 23 stycznia 2014 o godzinie 18.

Od poprzedniego spotkania minął ponad rok. I zaszły pewne zmiany. Przede wszystkim po 5 latach zrezygnowałem z prowadzenia tych spotkań, a pałeczkę przejął Michał Dobrowolski. Nie zmieniła się lokalizacja – będzie to budynek Agory, ul. Czerska 6/8.

Na Facebooku jest wydarzenie poświęcone spotkaniu oraz strona grupy UX Book Club Warsaw. Na stronie wydarzenia znajdziecie link do ankiety, na którą trzeba się wpisać, aby wejść na spotkanie.

Sądzę, że na spotkaniu przedyskutujemy też przyszłą ich formę – czy ma być to nadal omawianie książek, czy inaczej (było trochę propozycji na grupie), ale na razie główne założenia się nie zmieniły:

Założeniem spotkań „UX Book Club” jest to, że każdy przeczyta książkę i na spotkanie przyjdzie z paroma wnioskami, którymi się podzieli. Można na przykład mieć dwie pozytywne i jedną negatywną uwagę na temat książki.
To nie jest spotkanie dla anonimowych słuchaczy z trzydziestego rzędu. Zwykle przychodzi kilkanaście osób, siadamy w kółeczku i dyskutujemy.
Oczywiście NIE wymagamy, aby każdy był specjalistą od UX, ale zakładamy że tematyka książki interesuje Cię na tyle, aby mieć swoje zdanie.

Co do samej książki – dostępna jest tylko w oryginale. Czasu jest już niewiele, więc najlepiej kupić ją w postaci e-booka:

w Amazonie ($14,75) – wersja na Kindle bez DRM
w O’Reilly ($19,99) – trzy formaty, bez DRM

Książka nie jest długa, w 2-3 godziny można ją przeczytać.

Podobne artykuły:

Gdzie się podziali polscy blogerzy UX?

Robert Drózd — Fri, 27 Dec 2013 13:24:34 +0000

Blog WebAudit istnieje już od ośmiu lat. I rok 2013 był zdecydowanie najsłabszy. Do dziś opublikowałem zaledwie dziewięć artykułów, w tym tylko pięć o dodatniej wartości merytorycznej – pozostałe to zapowiedzi, ogłoszenia i tak dalej. Widać to zresztą w ładnie opadającym trendzie odwiedzin.

Ale to nie tylko u mnie. Gdy patrzę na zakładkę „Usability PL” w Feedly (a wcześniej w Google Reader) – nowości pojawiają się tam dość rzadko.

Zacznijmy od małego przeglądu

Ponad dwa lata temu, w połowie roku 2010 napisałem notkę „Nowe polskie blogi o UX i pokrewnych”. Co się z nimi stało?

UX Bite – ten blog był przez ostatnie lata liderem. Zawsze ciekawie, merytorycznie i głęboko. W 2013 jednak cztery wpisy. Dwa w styczniu, jeden w lipcu i jeden w listopadzie.
Tymczasownik – blog firmowy Uselabu, miał wielką przerwę od marca 2012 do maja 2013. Od tego czasu pojawiają się relacje z warsztatów, albo artykuły o formularzach.
UX Labs – wciąż pojawiają się nowe wpisy, najczęściej linki do artykułów i zapowiedzi. Choć, jak niedawno Tomek Skórski mi wspominał – jednak pisze rzadziej.
Nie Róbcie Tego Sami – strona już nie istnieje, wolna domena.
Radio Novum – ostatni podcast z połowy 2011. Aga Szóstek prowadzi jednak bloga UX Plus – siedem artykułów w 2013.
Dostępność IT dla osób niepełnosprawnych – blog się skończył zanim się zaczął, nowych wpisów od maja 2010 nie było.

Czy pojawiły się jakieś nowe blogi?

UX Watch – blog Adriana Dampca (już nie) z Wirtualnej Polski. Dość regularnie i sporo merytoryki.
UX online – blog Marcina Piotrowskiego, który zajmuje się UX w Playu. Doskonałe artykuły, szkoda tylko że dwa w ostatnim półroczu…
Informaton.pl – blog tworzony głównie przez Jacka Zadrożnego – regularne artykuły na temat dostępności dla osób niepełnosprawnych, wspominałem o nim w artykule z marca o dostępnościowym przebudzeniu.
Mozyrko.pl – blog twórcy Usability Tools istnieje już od 2009, powiedziałbym nawet że w 2013 mamy pewien wzrost pod względem częstotliwości, choć… kończy się on na czerwcu.
Product Labs – blog Macieja Oleksego, bardziej o zarządzaniu projektami niż UX, ale tematyka pojawia się dość często. Wpisy bardzo regularne.
Na Odwrót – blog Oskara Szymczyka odkryłem dopiero dzisiaj – głównie krótkie wzmianki i cytaty.
Webcrea – Michał Aleksander pisze od lipca 2012 i chyba nie stracił jeszcze entuzjazmu, bo wpisy dość regularne, często o UX urządzeń mobilnych.
(dodane) Wraith of UX – Wojtek Kuśmierek wyżywa się na przykładach złego UX.

Wciąż też aktywnych jest kilku weteranów

UI Design – blog Marka Kasperskiego: cztery wpisy w obecnym roku
UX Design – blog Macieja Lipca – wywiady, cytaty, opinie.
Interaktywnosc.pl – po długiej przerwie do regularnego pisania wrócił Kordian Klecha – z tym że to oznacza 4 wpisy w 2013
We fix UX – Paulina Makuch, która już pisała w wielu miejscach, teraz jest pod nową domeną, ale wpisów w 2013 niewiele.
Usability on Air – bloga Krzysztofa Piwowara zawsze sobie bardzo ceniłem, ale cóż – w tym roku kilka relacji, ostatni wpis z kwietnia.
Blog Symetrii – firmowy blog poznańskiej agencji aktualizowany dość regularnie i to w dwóch językach.
UX Focus – Bartek Dymecki miał już tyle blogów, ze nie sposób tego zliczyć – na obecnym kilkanaście artykułów w 2013, choć zauważam „pisanie zrywami”, też tak miałem. :-)

Bardzo przepraszam tych, których pominąłem. :-)

Gdy popatrzymy na archiwa weteranów – spadkowa tendencja jest oczywista. Kiedyś kilka wpisów w miesiącu, teraz zdarza się jeden na kilka miesięcy.

Dlaczego tak się dzieje?

1. Bloger zajmuje się czym innym

To akurat mój przypadek. :-) Nie porzuciłem wprawdzie działalności zawodowej w temacie audytów i projektowania – ale mój Świat Czytników zabiera mi coraz więcej czasu. W grudniu liczba UU osiągnie ok. 140 tysięcy, a odsłony zbliżą się do miliona. To jest więcej niż niniejszy blog miał przez osiem lat.

Zresztą jeśli chodzi o mnie, to więcej ostatnio na tym blogu pojawiało się tematów związanych z analityką – a blogi analityczne bywają całkiem mocne, np. wciąż aktualny conversion.pl.

Można też się zajmować czymś innym w ramach UX – ale jednocześnie mieć mniej tematów do opisywania. Jeśli ktoś pracuje dla jednego klienta, jest to praca dość rutynowa, a samych jej efektów nie można opisać ze względu na różne NDA – to strumyk pomysłów, którymi bloga można zasilić będzie wysychał.

2. Cel istnienia bloga został osiągnięty

Po prostu. Niemal każdy zakłada bloga z jakimś celem, nawet jeśli go sobie nie uświadamia. Misja nauczania świata, satysfakcja z dzielenia się wiedzą, zdobycie kontaktów, wyrobienie sobie marki. I gdy to już nastąpiło – wtedy następuje powolny okres wyciszania, artykuły coraz rzadziej.

Jednym z celów istnienia bloga WebAudit było rozpowszechnienie informacji o moich usługach – i faktycznie, od wielu lat zgłaszają się do mnie klienci, którzy dowiedzieli się na mój temat właśnie za pośrednictwem bloga – i właśnie artykuły na blogu ich zachęciły do kontaktu. Ten cel może mieć oczywiście stały charakter – niemniej, po pewnym czasie, gdy już markę sobie wyrobimy, a zleceń jest więcej, niż jesteśmy w stanie przyjąć – wtedy promocja swojej działalności na blogu nie stanowi już priorytetu.

A co do misji nauczania o usability – tę już od nas przejęły choćby studia podyplomowe i komercyjne kursy, są wielkie konferencje, są dziesiątki książek. Wiele osób pracujących w firmach na stanowiskach niezwiązanych koniecznie z UX ma na ten temat głęboką, praktyczną wiedzę. Blogerzy nie muszą już nieść kagańca oświaty.

3. Blog to już nie hobby

Większość ludzi blogujących o UX zajmuje się tą tematyką zawodowo. Ale na początku niekoniecznie tak było. Wielu z nas poznawało dopiero tę nową dla nas dziedzinę i ten początkowy entuzjazm przekładał się na częstotliwość i głębokość wpisów. Zajmowanie się UX z bagażem 10 lat doświadczeń to fajna sprawa, ale to już daleko od pierwszej miłości. :-) Dlatego pisanie bloga będziemy racjonalizowali. Porządny artykuł może zająć kilka lub kilkanaście godzin – a czasu miewamy coraz mniej. Bo trzeba pracować. :-)

4. Blogosfera skręciła w innym kierunku

To chyba nie jest aż tak ważna przyczyna, ale dla mnie pewna stagnacja na blogach UX jest odzwierciedleniem tego, co dzieje się w całej blogosferze.

Wkurza mnie trochę to opowiadanie, jak liczy się zdanie blogerów, jakie to kokosy zarabiają i na której konferencji dla innych blogerów zaistnieli. Ukuto nawet termin „blogocelebryta”, który tu dobrze pasuje. Owszem, zarabiać się da. Ale jaka jest wartość dodana? Większość blogocelebrytów skupia się głównie na sobie – wokół siebie buduje społeczność, spełnia żądania reklamodawców i w zasadzie niczego nowego nie wnosi. Gdzie te czasy, gdy autorzy blogów mogli do siebie nawiązywać, polemizować ze sobą, albo wysyłać trackbacki? U wielu blogocelebrytów nie można nawet w komentarzu linka podać. A kto jeszcze pamięta o blogrollu?

Gdzie tu miejsce dla blogów specjalistycznych, nie przeznaczonych dla szerokiego odbiorcy?

Na blogu o UX nie zarobimy bezpośrednio. Linki afiliacyjne z Amazona, które dodawałem przy recenzjach, przez jakieś 4 lata zafundowały mi prowizję w wysokości jednego czy dwóch obiadów. Eksperymentowałem z Adtaily – to było parę faktur, ale nic, o czym warto się chwalić. Za mały zasięg.

Oczywiście – jest wpływ pośredni, jedno zlecenie pozyskane dzięki blogowi spokojnie przekroczy przychody z reklam na przestrzeni paru lat. Ale to – jak wspominałem wyżej – już często blogerzy osiągnęli. Mają pewną markę, a mówiąc brzydko: przychód z dodatkowej notki będzie niewielki.

Blogi technologiczne próbują rosnąć, walcząc o zasięg – Antyweb z prywatnego bloga Grzegorza Marczaka zrobił się portalem. To nie jest wyjście dla każdego. Jeśli ktoś chce pisać nadal niszowego bloga, czuje, że trochę idzie pod prąd – bo przecież Kominek i Kasia Tusk robią to inaczej.

Blogosfera to też czytelnicy. A zatem i pytanie, czy jest zapotrzebowanie na takie blogi. Wracamy znów do celu – wprawdzie w Polsce już setki osób zajmują się zawodowo UX, ale czy chcą te blogi czytać? Czy artykuły blogowe wywołują emocje, są ważnym głosem, czy raczej znikają w zalewie notek na fejsie? Odpowiedź tu jest jasna. W ostatnich latach nie przypominam sobie zaciekłych blogowych dyskusji – dość spory odzew miał mój styczniowy artykuł o mBanku, ale to chyba wyjątek. Może więc po prostu trzeba się z tym spadkiem zainteresowania pogodzić.

A co Wy sądzicie na ten temat? Dalej czytacie blogi o UX i związanych? A może wiedzę czerpiecie z innych źródeł?

PS. Podobne przemyślenia miała kilka tygodni temu Anna Miotk.