Załóżmy, że chciałbyś napisać o temacie, którego na Wikipedii jeszcze nie ma. Albo uzupełnić artykuł istniejący. Świetnie! Pamiętaj jednak, że trafiasz do projektu, który ma już kilka lat, obowiązują w nim określone zasady, o które łatwo jest początkującemu się „obić”.

Dlatego też 5 rad dla początkujących Wikipedystów:

1. Załóż konto. Edycje anonimowe (jako IP) są możliwe, ale tracisz możliwość komunikacji. Każdy użytkownik ma zakładkę „dyskusja”, w której możesz zadawać pytania, odpowiadać (jeśli ktoś zapyta Ciebie) i podpisywać się. Podpisujemy się czterema tyldami: ~~~~.

2. Nie zaczynaj od pisania nowego hasła. Niemal na pewno zrobisz to źle. Wikikod nie jest specjalnie trudny, ale na początku może trochę onieśmielać. Ja, znając dobrze HTML nie mogłem się przyzwyczaić.

Zanim zaczniesz pisać:

• przejdź koniecznie tutorial: Wikipedia:Wstęp.
• zrób parę zmian w innych artykułach (popraw np. literówki), aby uzyskać wprawę, no i aby nie wyglądało że przyszedłeś na Wikipedię wyłącznie do pisania o jednym temacie (to automatycznie podważa zaufanie).

3. Weź za wzór istniejące hasło. Jak już będziesz pisał, najlepiej znaleźć hasło na podobny temat, skopiować je, tak aby zachować tę samą strukturę i tylko ją wypełniać nową treścią. To gwarancja, że nie zapomnimy o różnych szczegółach.

Dobrze jest patrzeć, jak zrobione są inne hasła, szczególnie te które mają znaczek „Dobry artykuł” – patrz Wikipedia: Dobre Artykuły. To hasła, które nie są jeszcze wybitne, ale które są dobrze napisane i sformatowane.

4. Naucz się dodawać źródła. Najważniejsza zasada na jaką patrzymy jako administratorzy to weryfikowalność. Jest to szczególnie ważne, jeśli piszesz np. o firmie, a nie zespole muzycznym. Generalnie wszędzie tam, gdzie są jakieś fakty, które mogłyby być podważone, trzeba wstawiać przypisy. Przypisy wstawiasz przez <ref>tu przypis</ref>, więcej na stronie Pomoc:Przypisy.

Co jest dobrym przypisem? Najlepiej aby np. była to publikacje naukowe, prasa branżowa. Należy unikać przypisów, które mogą być stronnicze, albo których nikt inny (poza Tobą) nie jest w stanie sprawdzić. Rzuć też okiem na przypadek firmy InfoMonitor, który opisałem jakiś czas temu.

5. Pisz neutralnie. Druga najważniejsza zasada to neutralny punkt widzenia. Początkujący (choć nie tylko), często nie rozumieją o co tu chodzi. Bo – paradoksalnie – nie liczy się dla nas „prawda absolutna”. Wikipedia ma przedstawiać fakty i opinie, ale nie powinna do żadnych przekonywać. Jeśli np. „zieloni” krytykują działalność jakiejś firmy, to dobrze jest podać (ze źródłami!) argumenty krytyków oraz samej firmy.

Ważne jednak, aby w takich przypadkach hasło nie zmieniło się w tzw. „prasówkę”. Wikipedia jest encyklopedią, tak więc przedstawia fakty już w formie podsumowań. Najczęściej nie ma sensu podawać pojedynczych epizodów i przypadków – tylko streścić je w formie jednego czy dwóch akapitów.

Neutralność to też właściwy styl. Nie piszemy bloga, recenzji, informacji prasowej, rozprawki, eseju, ale encyklopedię.

Tyle rad dla początkujących. Napisałem je kiedyś dla kolegi, debiut mu się w miarę udał. :-) Temat rozpoczynania działalności na Wikipedii jest jednak na tyle głęboki, że w przyszłości go pewnie jeszcze poruszę.

Podobne artykuły:

• Wikipedia: O co właściwie chodzi w wersjach przejrzanych?
• Marketingowiec, wikipedysta i co dobrego z tego wynikło
• Pięć rodzajów manipulacji na Wikipedii
• Polska Wikipedia: 500 tysięcy i co dalej?
• Wikipedia: działanie i architektura informacji

Mechanizm pomyłek opisała dzisiaj Gazeta Prawna.

Wystarczy kropka zamiast przecinka, by na internetowej aukcji samochód wart setki tysięcy kupić za kilkaset złotych. Sądy często uznają takie transakcje za ważne.

W ostatnią sobotę o 16 na Allegro pojawił się czarny sportowy mercedes CL550 AMG z  2008 roku, cena w opcji „kup teraz”: 280 zł.

– Oczywiście była to moja pomyłka – tłumaczy właścicielka samochodu Martyna Kosmala ze Świnoujścia. – Chciałam za niego 280, ale tysięcy – dodaje.

W jaki sposób pani Martyna popełniła błąd? Nie chodzi tylko o to, że użyła kropki zamiast przecinka.

Spróbujmy to zasymulować.

Sprzedajemy samochód za 280 tysięcy. Wchodzimy do formularza sprzedaży na Allegro, wybieramy kategorię, dodajemy opis i cenę:

Wszystko OK? Przechodzimy dalej i …

Sprzedająca wpisała kwotę w tysiącach z kropką jako separatorem tysięcy. Później nie zwróciła uwagi, że Allegro podaną cenę zmieniło.

Serwis zachował się jak głupi komputer. Kropkę zrozumiał jako znak oddzielający złote od groszy i z 280.000 zrobił 280,00. Podobnie jednak będzie, jeśli wpiszemy: „280,000″, albo „280.000,00″.

Jak można temu było zapobiec?

Sposób jest całkowicie banalny.

1. Allegro rozumie kropkę i przecinek jako separator dziesiętny.
2. Co się z tym wiąże, po kropce lub przecinku powinniśmy mieć dwie cyfry.
3. Jeśli zatem użytkownik wpisuje kropkę (lub przecinek), a następnie trzy cyfry, to znaczy że coś jest nie tak, że format zastosowany przez użytkownika jest inny niż oczekuje tego system.
4. I nie wolno tego ignorować!
5. Wtedy można użytkownika spytać: „Czy chodziło Ci o 280 000 zł, czy o 280 zł 00 gr?” i nie pozwalać na przejście dalej, dopóki użytkownik nie wybierze właściwej opcji.

I załatwione.

Można też format wymuszać, np. nie pozwalać na wpisanie więcej niż dwóch cyfr po przecinku. Rozwiązań jest kilka, wszystko opiera się na prawidłowej walidacji i zrozumieniu przez system tego, co wpisał użytkownik.

Mamy tu idealny przykład, w jaki sposób błąd użyteczności prowadzi do wielotysięcznych strat. Allegro mogło uniknąć takich wpadek. Należało nie tylko wyjaśniać, że użytkownik musi myśleć, ale też pomyśleć przy projektowaniu formularza.

Podobne artykuły:

• Nie zawsze musimy dokonywać wyboru
• Obraz
• Czterech panów o rozwoju i edukacji
• Jak nie kupiłem słuchawek w Komu Komu [aktualizacja]
• Efekt Rydzyka

Louis Rosenfeld powiedział kilka lat temu: „Myślę, że największym wyzwaniem dla każdego, kto cokolwiek projektuje jest uzasadnienie kosztów jego pracy. Pod każdym mostem czai się wielki, owłosiony, paskudny troll, a imię jego jest ROI.”

O tak. Temat przewija się bardzo często, gdy rozmawiam z kimś „spoza branży” o użyteczności. No dobrze, ale czy są jakieś dowody, że inwestycja w UX się opłaci? Pokażesz jakieś liczby? Gdzie jest ROI?

Kupiłem jakiś czas temu książkę „Selling Usability”. Poświęcona temu jak sprzedawać użyteczność klientom – przede wszystkim wewnętrznym. Co na przykład robić, gdy jesteśmy jedynymi ludźmi od UX w firmie? Jaki ma być cel naszych działań, bo przecież samemu nie da się zrobić wszystkiego?

Otóż według tej książki, naszym celem jest (w ostatecznym rozrachunku) uzasadnienie potrzeby naszego istnienia. :-) Co jest postawieniem całej sprawy na głowie.

Nikt nie każe uzasadniać jakie będzie ROI z tego, że w jakiejś firmie jest pani z pionu socjalnego, która rozdaje bilety i karty na basen. Albo jakie jest ROI z tego, że w recepcji nie jest brudno? „Przez posprzątanie recepcji i wymianę żarówek sprzedaż wzrosła o 30%”. Już widzę takie komunikaty.

Tak samo trudno byłoby się wytłumaczyć działowi marketingu. Formy promocji nastawione na branding, albo działania PR dają się mierzyć jedynie pośrednio. Da się to mierzyć wielkością nakładu (wzrost nakładów na UX o 100% spowodował wzrost przychodów o 30% itd.), ale gdzie właściwie tutaj zarabiamy?

Od wielu lat powtarzam, że w użyteczności serwisów są dwa podstawowe elementy: twarda i miękka użyteczność.

„Twarda użyteczność”

To są po prostu błędy krytyczne. Zrobisz coś, a miasto wyleci w powietrze, dane w formularzu się skasują, a sklep powie, że nie ma towaru, jakiego szukasz – choć towar w bazie jest.

Twarda użyteczność nie ma swojego aspektu pozytywnego. Dbamy tylko o to, aby klient nam się nie pogubił. Zadaniem badania użyteczności jest wychwycenie błędów i ich poprawienie.

Badanie twardej użyteczności jest pod względem swojego celu trochę podobne do testów oprogramowania, które sprawdzają czy system działa prawidłowo i się nie wywala po podaniu złych danych. Podstawową różnicą jest to, że użyteczności nie da się najczęściej zbadać automatycznie.

I tu rzeczywiście inwestycja w poprawę usability się opłaci – choć w stopniu ograniczonym przez „zapuszczenie” serwisu czyli jego obecny stan. Wyobraźmy sobie serwis bez krytycznych błędów, którego wydajność wynosi 100%. Sto procent użytkowników, którzy chcą zrealizować zadanie wykona to zadanie. Błędy sprawiają, że serwis ma wskaźnik 70%. No i badanie użyteczności pozwala nam na poprawienie się z 70% na 90%. To się przełoży na zarobki, ale ROI będzie dramatycznie różne dla różnych serwisów. Pamiętajmy, że poprawiając błędy krytyczne nigdy nie przekroczymy potencjału serwisu określonego jako 100%! Aby ocenić jakie uzyskamy ROI z poprawy użyteczności, to …serwis trzeba najpierw zbadać, choćby przez prostą analizę ekspercką.

„Miękka użyteczność”

Im bardziej z błędów przechodzimy do poprawy user experience, tym bardziej bagnista ścieżka, ale tym więcej możliwości skrótów. Mamy szczęście mogąc to przetestować. Zapuścimy test A/B i już wiemy, że niebieski kolor przycisku jest bardziej zauważalny, a tym samym o 2% skuteczniejszy w przyciąganiu klientów niż zielony.

Ale często tego przetestować się nie da.

• Jaki jest wpływ długości pola wyszukiwarki, które ma 40 znaków zamiast 20? Mówię: z logów wynika, że 20% klientów wpisuje zapytania dłuższe niż 20 znaków i nie widzą całego zapytania na raz, co prowadzi do literówek i zdenerwowania. Błąd kosmetyczny. Jedna gwiazdka w raporcie. Czy warto do tego robić testy? I jaki wybrać wskaźnik sukcesu?
• Jaki jest wpływ tego, że opis produktu czytasz z góry na dół w logicznie ustalonym porządku, a nie musisz biegać oczami we wszystkie strony? To są dziesiątki pojedynczych zmiennych, które są ze sobą powiązane i trudno wyizolować pojedynczy warunek.
• Szalenie trudno będzie np. sprawdzić wpływ user experience na stopień powracalności klientów. Test wielowymiarowy z powrotem na stronę, jako konwersją? Nie wiem kto ma czas na takie zabawy. Patrzymy w statystyki, jak rozkłada się trend powracających (pomaga też analiza lojalności) i szukamy wniosków na podstawie tego co się zmieniło w serwisie i jego komunikacji. Ale ew. decyzji nie uzasadnimy liczbowo.

Kraina, gdzie już nie ma użyteczności

Gdy ktoś pyta o ROI, to często tak naprawdę użyteczność go nie interesuje. Optymalizacja sprzedaży to kwestia oferty, jej prezentacji, copywritingu, procesu perswazji. Nijak nie będzie to związane z użytecznością rozumianą jako miarę efektywności i wydajności w wykonaniu zadania. A co z ogólniej rozumianym user experience? Moje doświadczenie ze sklepem X i Y jest równie dobre, ale kupuję w Y, bo Y ma lepszą ofertę.

Dlatego jeśli ktoś pyta o ROI i tego typu wskaźniki w odniesieniu do user experience, należy przede wszystkim zapytać, co ma na myśli. Bo może wcale nie potrzebuje specjalisty od użyteczności, a specjalisty od marketingu.

W uzupełnieniu:

• Czy użyteczność jest ważna w e-commerce? – dyskusja Bartka Dymeckiego i Łukasza Pluteckiego na blogu Wojtka Kyciaka.
• Rola User Experience w powodzeniu e-usług (PDF) – raport PARP przygotowany przez Szymona Błaszczyka i Krzysztofa Urbańskiego
• ROI według Adaptive Path – raport z 2004
• UX ROI – artykuł z bloga UX Passion

Podobne artykuły:

• Ile zajmuje Wam test użyteczności?
• Ankiety na ósmy UX Book Club
• Dziesięciu guru :-)
• Klub numer 7, Magia Interfejsu i zbiórka na pizzę
• Nowe polskie blogi o UX i pokrewnych

Social media to już nowy oficjalny hype. W polskich warunkach coraz bardziej liczy się głównie Facebook. Bądź na Facebooku, załóż stronę na Facebooku, zbieraj fanów na Facebooku.

Bywa z tym tak, że firmy zapominają o swoich stronach internetowych, blogach, ale wchodzą w Facebooka. I nie zdają sobie sprawy, że nie zawsze jest to dobry wybór.

Parę ustaleń na początek:

• Facebook to serwis oparty o sieci znajomych. To znajomi generują nam treść, którą przeglądamy. Bez posiadania przynajmniej z pół setki znajomych korzystanie z FB jest mało fajne i w zasadzie początkujący nie rozumieją o co chodzi. To dynamizm interakcji znajomych z serwisem sprawia, że treści na FB są bardziej interesujące niż np. w czytniku RSS.
• Facebook jest zorganizowany chronologicznie tak mocno jak żadna inna forma publikacji. To co widzimy na tablicy, szybko zostaje zastąpione przez nową treść. Jeśli nie wchodzimy jakiś czas, serwis proponuje nam popularne wiadomości – ale i tak to jest tylko jedna strona.

Ta tymczasowość wpisów na FB jest główną cechą odróżniającą Fanpage od innych form publikacji.

Z normalnymi serwisami internetowymi było zawsze tak, że jak coś opublikowałeś, to pozostawało to na zawsze.

• Po pierwsze – i najważniejsze – stronę indeksuje Google
• Jeśli wyrobiłeś sobie markę, to strona będzie dostępna po wsze czasy w Web Archive – co akurat nie ma znaczenia dla normalnego czytelnika, ale nam daje świadomość, że trzeba uważać na co co się publikuje. :-)
• Niezmienność podkreślają: stałe URLe, możliwość linkowania, dodawania do ulubionych.
• Do informacji dotrzeć można przez system nawigacji, który zwykle się robi w miarę dostosowany do potrzeb czytelników.

No a co z Fanpage?

• Google? Trochę indeksuje, trochę nie. Niezależnie od indeksowania – czy często zdarza się wam znaleźć w wynikach Google właśnie linki do fanpage? Mi bardzo rzadko.
• Stałe URLe? Gdzie tam. URL w Facebooku jest uzależniony od przebiegu ścieżki użytkownika i choć da się wyłuskać ten URL bardziej uniwersalny (no i ustawić stały adres dla fanpage), nie jest to oczywiste. Dodawanie do ulubionych? Dzielenie się? Głównie w ramach Facebooka.
• Jeszcze bardziej boli brak jakiejkolwiek nawigacji! Spróbujcie znaleźć wpisy na FP gazeta.pl Warszawa z początków maja. Albo te poświęcone komunikacji miejskiej. Nie da się. Można co najwyżej próbować wyszukiwarką.  Innymi słowy to co wrzuciliśmy na Facebooka, niby tam jest, ale tak naprawdę zniknęło w pomrokach dziejów.

I zauważmy, że to skrajnie różne od społeczności opartych o fora i blogi. Na Facebooku istnieje tylko teraźniejszość. Serwis ten nie pozwala korzystać ze zbiorowej mądrości, która obecna jest jako FAQ, odsyłanie do archiwum, podsumowanie starych dyskusji. Fanpage to tymczasowa komunikacja i dyskusja na poziomie „pogaduszek z kolegą”. Fajnie pogadać, ale nikt z tego logów nie będzie robił.

Facebook koncentruje się też na przekazie od twórcy społeczności. Jeśli polubię jakiś FP, to na swojej tablicy widzę tylko wpisy od osób prowadzących stronę. Oczywiście, mogę napisać bezpośrednio na tablicy fanpage, ale zobaczą to tylko ci, którzy też wejdą tam bezpośrednio. Pomijam możliwości takie jak personalizacja czy dodatkowe narzędzia, bo 99% ludzi z tego nie korzysta.

Fanpage wymaga zatem ciągłego pompowania nowymi informacjami, inaczej będzie niezauważony i martwy. Aktywność osób zapisanych też nic nie da – szczególnie że tę aktywność widać tylko przez „lajki” oraz komentarze pod NOWYMI wpisami.

Co robić?

Wniosek ogólny: Złą jest decyzją opieranie społeczności na Facebooku! To owszem, dobra forma komunikacji, ale jeśli nie masz wielu fanów i czegoś, co będzie stało za Facebookiem, wtedy cała para idzie w gwizdek.

Jak bronić się przed Facebookiem i jednocześnie wykorzystać jego potencjał?

1. Korzystać z możliwości angażowania ludzi jakie daje FB – łatwe dzielenie się, komentowanie, logowanie. Lepiej pozyskać ludzi przez FB niż nie pozyskać ich wcale. Nie ma nic złego w integracji logowania i Facebook Connect, ale trzeba sprawić, aby ludzie do nas wracali, nawet jeśli kiedyś się będzie trzeba z FB rozstać.
2. Jak najczęściej odsyłać do swoich materiałów POZA Facebookiem. Nie wolno korzystać np. z takiej funkcji jak „Notatki” – bo to jest czarna dziura – wrzucasz tekst na Facebooka, ludzie go na Facebooku czytają (albo nie), no i nic z tego nie wynika.
3. Pamiętaj, że aktywność, która była tylko na Facebooku nie zostanie zapamiętana, zarchiwizowana i zindeksowana. Ludzie albo zobaczą to dzisiaj, albo nie zobaczą już nigdy.
4. Interakcje ludzi z naszym profilem mają dwa ostrza:
   • Z jednej strony są to jedyne okazje (pomijam reklamy), aby znajomi tych osób dowiedzieli się o naszym profilu.
   • Z drugiej strony – wzmacniają uzależnienie od Facebooka.
   • Dlatego też, warto robić tak, aby osoba, która już przez FB dowie się o naszym fanpage, nie tylko zapisała się na niego, ale też od razu weszła na nasz serwis. Jeśli ludzie mają się podzielić, to lepiej aby dzielili się linkiem do naszego serwisu, a nie filmem czy zdjęciem wrzuconym na nasz profil. Jeśli publikujemy zdjęcie, film, notatkę, pamiętajmy zawsze o linku do oryginału w naszym serwisie.
5. Konkursy, które będziemy organizowali powinny być związane z naszym serwisem, a nie tylko z profilem na FB.
6. Firmy często wybierają FB ze względu na łatwość komunikacji z klientami. Ale jeśli klienci są chętni do komunikacji, może warto przygotować wreszcie inne formy i założyć prawdziwą społeczność?

Dwa przykłady

Przykład kiepski – Życie na 100%. Fanpage dotyczy jakiejś akcji społecznej, która ma jakąś swoją stronę. Ale twórcy profilu nie odsyłają do tej strony, jeśli publikują treści to bezpośrednio na Facebooku, w zasadzie fanpage wygląda jak samodzielny blog. Mimo że jestem zapisany na ten FP od wielu miesięcy, musiałem trochę poklikać, aby zorientować się ze to akcja PZU. Jej celem jak się wydaje, jest namówienie ludzi do myślenia o swoich finansach w kontekście całego życia. To ma dalej prowadzić do różnych decyzji finansowych, w których oferta PZU Życie będzie przydatna. Ale czy prowadzi?

Przykład dobry – Punkty przełomowe. Wiadomo o czym jest strona – to seria książek wydawnictwa Znak. Na stronie widzimy równowagę między odnośnikami do własnego serwisu, a innymi treściami. Autorzy co chwilę przypominają o różnych książkach z serii Punkty Przełomowe, o recenzjach, nagrodach, promocjach – a jednocześnie podsycają dyskusję w komentarzach i podsyłają linki do treści z całego świata.

PS. Zdjęcie facebookowego potwora na początku zaczerpnięte z serwisu Phawker.

Podobne artykuły:

• Zamknij reklamę. I już!
• Już nie możesz zostać fanem, ale możesz nas polubić!
• Gemius wyjaśnia kwestię liczebności prób w raporcie
• User Generated C*** czyli doceniajmy pracę moderatorów
• Panel o społecznościach – notatki

KomuKomu.pl, to uruchomiony ponad rok temu serwis Agory i A.pl, który prezentuje codziennie jedną ofertę w ekstra cenie. Jeden z polskich klonów amerykańskiego Woot.com. Obecnie nie jest to już jedna oferta, a dwie – z działki AGD oraz multimediów. Zaraz po starcie serwisu, zapisałem się na RSS,  może coś ciekawego się trafi.

I właśnie tydzień temu, w poniedziałek 12 lipca (dziś jest niedziela 18 lipca) w RSS przeczytałem o promocji na słuchawki z mikrofonem do Skype. Sprawdziłem cenę, faktycznie taniej niż na Ceneo czy w Allegro, uwzględniając przesyłkę, więc niewiele myśląc kliknąłem przycisk zakupu.

Każą mi się rejestrować. No dobra, zarejestrowałem się. Podałem dane adresowe, teraz wybór sposobu płatności. I zaskoczenie. Bo 15 złotych kosztuje tylko przesyłka kurierska za pobraniem, jeśli chcę zapłacić online, kosztować mnie to będzie o złotówkę drożej. No ale niech będzie, zapłacę online. Wybrałem mTransfer, kliknąłem „Zapłać” i … nic.

Nie przeszedłem do płatności. Okno modalne z zamówieniem się zamknęło i wróciłem do oferty. Nie dostałem też maila z potwierdzeniem, w historii zamówień niczego nie widzę. Proces powtórzyłem z lekką obawą, że zaraz pojawi się zamówienie zduplikowane. Nadal nic.

Napisałem do BOK. Dzień później (gdy na stronie była już inna oferta) dostałem odpowiedź, o treści: „Zapytanie zostało przesłane do działu technicznego.” Dział techniczny przez tydzień się nie odezwał. No i nie kupiłem słuchawek w Komu Komu.

Ogólniejsze wnioski:

1. Serwisy „one day, one deal” są chyba najprostszą formą e-commerce. Odpada nawigacja, nie ma koszyka, uproszczony jest maksymalnie proces zakupu. Wybierasz, płacisz, odbierasz. To jednak zadanie przerosło firmę A.pl, która według regulaminu prowadzi sklep.
2. Wybrałem opcję niestandardową, z której korzysta może co setny klient. Serwis na styku z systemem płatności nie zadziałał prawidłowo, ale niezależnie od problemu, powinien być na to technicznie przygotowany. Załóżmy, że problem był po stronie mojej przeglądarki, bo np. adblock zablokował otwarcie nowego okna. Po to się robi te wszystkie komunikaty „jeśli nie otworzyło Ci się okno, kliknij tutaj” i akcje polegające na javascripcie dubluje się przez HTML. Jednak twórcy sklepu nie przewidzieli że ktoś może spaść ze  ścieżki krytycznej w tym właśnie momencie. Wywaliło mnie z zamówienia, więc zamówienia nie ma.
3. Problem polegający na tym, że nie mogę zrealizować zamówienia każdy specjalista zakwalifikuje jako błąd krytyczny. Sklep nie zarobił 50 złotych, ja nie będę już raczej nigdy próbował tam kupić. Czy sklep się tym przejął? Skądże. Dostałem suchy komunikat. Co się stało z moim mailem „przekazanym działowi technicznemu”? Czy został potraktowany z podejściem „SOA #1″, u nas działa, więc czego gościu chce? A może po prostu trafił do jakiegoś developera, który ma 300 rzeczy na głowie i ostatnią będzie zadowolenie klientów serwisu, albo powtarzanie ścieżki, jaką opisałem w mailu. Faktem jest że sklep nie podjął żadnych działań, aby utrzymać mnie jako klienta.

Aktualizacja z 21 lipca 2010: Dostałem dziś wreszcie maila z odpowiedzią, że problem został rozwiązany i nie powinien już występować w serwisie. Zaproponowano mi też kupno tych słuchawek, jak zakładam po promocyjnej cenie, choć jedyną formą płatności będzie pobranie.

Podobne artykuły:

• O tym jak mBank partnerom swoim handlować nie daje
• Zakupy we Frisco.pl, czyli: czekaj kliencie pokornie
• Jak (nie) uzyskać 99% zapisanych na mailing? (Aktualizacja)
• Sirius.pl – czy to jest jeszcze sklep internetowy?
• Nie stosuj dat względnych, bo to kłopot dla klientów

Wczoraj na oficjalnym blogu Google Analytics opisano proces zamówienia w pewnym brytyjskim serwisie e-commerce. Źle zainstalowany kod Analytics sprawił, że przychody sklepu były niższe o 100 tysięcy funtów miesięcznie. O co chodziło? Kod wyglądał następująco:

Doświadczone oko zauważy, że jest to typowy kod Analytics „pierwszej generacji” wykorzystujący skrypt urchin.js, który w 2007 został zastąpiony przez ga.js, a niedawno przez kod asynchroniczny. Ten stary kod nadal działa, kłopoty serwisu polegały jednak na tym, że gdy dochodziło do płatności, wchodziło się na stronę z bezpiecznym połączeniem (https). No a kod wczytywany był nadal ze zwykłego połączenia (http). Większość przeglądarek połknie takie zestawienie bez skargi. Wyjątkiem jest IE 8, który domyślnie wyrzuca takie  ostrzeżenie:

Komunikat jest dość zawiły, ale może przestraszyć: strona zawiera elementy, które nie zostały przesłane bezpiecznie, co może wpłynąć na bezpieczeństwo całej strony. Klikniesz dalej? Podasz tej firmie numer swojej karty?

No i potwierdziło się: wśród użytkowników IE 8 do płatności przeszło zaledwie 6%, podczas gdy przy innych przeglądarkach było to 28%. W kroku następnym – płatność potwierdziło 57% użytkowników IE 8 oraz 76% użytkowników innych przeglądarek. Gdy poprawiono ten błąd i wstawiono nowy kod, miesięczne zamówienia użytkowników IE 8 wzrosły z 18 tysięcy funtów do 128 tysięcy. Sześćset procent!

Wiemy z tego przypadku, że warto aktualizować kod Analytics na swoich stronach. Ale najważniejsze – jak wykrywać takie sytuacje? Podczas prezentacji „Meandry analityki” pokazywałem, że niektóre błędy w instalacji Analytics zobaczymy w samych statystykach. Najczęściej nie bezpośrednio – czasami poprzez konsekwencje, które owocują „dziwnymi” wynikami i które dopiero trzeba zinterpretować.

W przypadku opisanym wyżej sposób wykrycia problemów jest bardzo prosty:

1. Tworzymy segmenty dla użytkowników IE 8 oraz dla wszystkich którzy nie używają IE 8
2. Porównujemy konwersję

Tak to wyglądało dla opisywanego serwisu:

Jeśli jest jakaś istotna (statystycznie) różnica, wtedy możemy wejść głębiej. W artykule omówiono m.in. segmentację lejka celów, z której będzie wynikało, na którym etapie użytkownicy IE 8 mają problem. Jeśli w serwisie macie miejsce, w którym przechodzi się do połączenia bezpiecznego, warto sprawdzić.

Pytanie może powstać – co jeśli nie mierzymy konwersji i nie mamy lejka celów? Można np. skorzystać ze statystyki „Content –> Exit Pages” i porównać na których stronach opuszczają serwis użytkownicy IE 8, a na których inni. Pamiętajmy jednak, że istotna różnica nie musi oznaczać błędu technicznego, może wynikać po prostu z innego profilu użytkownika przeglądarki.

Podobne artykuły:

• Wpadka Google Analytics
• Nowy skrypt Analytics wychodzi naprzeciw obciążonym serwisom
• Nowości z działki Google Analytics
• El Monito w panelu Google Analytics
• Asynchroniczny kod Analytics – już oficjalnie

I dziś (12 lipca 2010) do późnych godzin wieczornych można ją ściągnąć za darmo. Wystarczy na stronie promocji podać swój e-mail. Przesłany zostanie link, pod którym ściągamy paczkę z plikami PDF, ePUB oraz MOBI. Warto zauważyć, że pliki nie są zabezpieczone DRM, przez co firma zyskuje mój jeszcze większy szacunek.

Krótko o książce: „jQuery: Novice to Ninja” (autorzy: Earle Castledine, Craig Sharkie) to zbiór przykładów, na których można nauczyć się biblioteki jQuery. Jak wyjaśnia wstęp do książki: jest to proste i potężne narzędzie do manipulacji elementami strony oraz zarządzania zapytaniami AJAX. I jeszcze: Integralną częścią jQuery jest jQuery UI – zestaw ładnie wyglądających kontrolek i widżetów (takich jak akordeony, zakładki i dialogi).

W czasie gdy biblioteka wchodziła na rynek (okolice 2006) właściwie kończyłem przygodę z programowaniem, ale chyba się tego trochę poduczę. Wydaje mi się, że jQuery jest idealne dla ludzi, którzy tylko zajmują się interfejsem (HTML/CSS), bo pozwala osiągać niesamowite efekty kosztem paru linijek kodu.

Tzn. koszt czasami jest – w dziedzinie wydajności. Biblioteki jQuery obecnie ładuje każdy większy serwis, czasami tylko po to, aby wykorzystać jeden prosty efekt… A załadowanie takiej biblioteki obciąża i łącza i przeglądarki.

Cytując jeszcze raz wstęp: jQuery jest narzędziem, które pozwala poprawić użyteczność stron i stworzyć lepsze user experience. Wszystko przez te gotowe zestawy kontrolek. Dlatego tematem powinni się zainteresować również projektanci interfejsu, nawet jeśli sami nie kodują. Książkę warto przejrzeć, aby zorientować się, jakie efekty bogatej interakcji można uzyskać.

Podobne artykuły:

• Dobry programista PHP poszukiwany
• Wpadka Google Analytics
• Dwie niezbędne (!) książki o wzorcach projektowych
• Trzy lektury na koniec sierpnia
• Efekt Rydzyka

1. Konferencja odbywa się jednocześnie w czterech salach. Najpierw sprawdzamy program i sprawdzamy do której sali chcemy się przenieść.
2. Wybieramy streaming z właściwej sali.

Właśnie jestem wirtualnie w sali jazzowej, gdzie odbywa się wielka burza mózgów: Wikipedia a Social Media.

Wszystkie wystąpienia są po angielsku. Polecam!

Podobne artykuły:

• Wikimania w Gdańsku już za 10 dni!
• Po konferencji Wikimedia Polska 2010
• Wikipedia: działanie i architektura informacji
• Polska Wikipedia: 500 tysięcy i co dalej?
• Pięć rodzajów manipulacji na Wikipedii